Tο φωτεινό τμήμα της Σελήνης, λόγω της ετερόφωτης φύσης της, φαίνεται να μεταβάλλεται συνεχώς, ανάλογα με τη θέση της σε σχέση με τη Γή και τον Ήλιο. Οι μεταβολές στο φαινόμενο σχήμα της, ονομάζονται σεληνιακές φάσεις.
Ο χρόνος μεταξύ δύο ομώνυμων φάσεων της Σελήνης λέγεται Συνοδικός μήνας και διαρκεί 29,530589 ημέρες. Η ονομασία μὴν προέρχεται ετυμολογικά από την ινδοευρωπαϊκὴ ρίζα: mēns- (–>μήνη, –>moon),(1) τη δραπανόμορφη Σελήνη τις πρώτες και τις τελευταίες περιόδους του κύκλου της – τo μηνίσκο.
Σε σύνοδο βρίσκονται ο Ήλιος και η Σελήνη όταν έχουμε Νέα Σελήνη, ενώ αντίθετα κατά την Πανσέληνο βρίσκονται σε αντίθεση.
Στο σχήμα παρουσιάζονται οι σεληνιακές φάσεις ανάλογα με τη θέση του ουρανίου σώματος. Οι μορφές, που λαμβάνει κατά τη διάρκεια μιας πλήρους περιστροφής, είναι συμμετρικές κατά το γέμισμά της και κατά το άδειασμά της· από την Νέα σελήνη, δηλαδή, ώς την Πανσέληνο και ξανά από την Πανσέληνο ώς τη Νέα Σελήνη. Έτσι, το φωτεινό της μέρος, παίρνει το σχήμα D όταν μεγαλώνει και σχήμα C όταν μικραίνει. Μπορούμε λοιπόν να θυμόμαστε όταν βλέπουμε το φωτεινό της μηνίσκο στον ουρανό, ότι αν έχει σχήμα D μεγαλώνει (D – Διαστολή) και όταν έχει σχήμα C μικραίνει (C – Συστολή).
Ένα άλλο ενδιαφέρον φαινόμενο είναι το φως του σκοτεινού τμήματος της Σελήνης γύρω από τη Νέα Σελήνη, όταν δηλαδή το φωτισμένο μέρος της είναι ένας πολύ λεπτός λαμπρός μηνίσκος. Το φως αυτό ονομάζεται τεφρώδες φως και είναι το Ηλιακό φως που ανακλάται από τη Γη στη Σελήνη κ’ επιστρέφει κατόπιν στα μάτια μας.
- Etymological dictionary of Greek, by Robert Beekes, with the assistance of Lucien van Beek, Brill, Leiden-Boston, 2010, τομ. ΙΙ, σελ. 945.